De geheimen van het Mayarijk ontrafeld

Er is weinig dat me meer fascineert dan de oude Mayacultuur. Wat betreft complexiteit en mate van ontwikkeling kan deze cultuur zich meten met de beschavingen van de oude Egyptenaren, de Romeinen en het oude Chinese rijk. Twee decennia geleden bezocht ik Tikal, op dat moment de belangrijkste en meest bekende Mayastad in Guatemala. Het was een haast magische ervaring om in het grootste tropische regenwoud van Midden-Amerika deze eeuwenoude, deels overwoekerde overblijfselen van de hoog geciviliseerde Mayabeschaving te bezoeken.

Het topje van de ijsberg

De Mayabeschaving is vermoedelijk meer dan twee duizend jaar voor het begin van onze jaartelling ontstaan. Inmiddels weten we dat de Maya’s een volledig ontwikkeld en complex geschrift gebruikten en veel kennis hadden van astronomie, wiskunde, landbouw, architectuur en stedenplanning. Daarnaast hebben ze verfijnde keramische kunst geproduceerd. De laatste jaren is duidelijk geworden dat nog maar het topje van de ijsberg van deze hoogontwikkelde precolumbiaanse beschaving ontdekt is.

Enkele jaren geleden is begonnen met de inzet van het innovatieve LiDAR systeem. Sindsdien zijn de ontdekkingen in een stroomversnelling geraakt en worden steeds meer geheimen van het Maya rijk ontrafeld. Hieronder zet ik een aantal fascinerende ontdekkingen op een rijtje.

Gente Mágica - In gesprek over de wondere wereld van de Maya's

In onze online serie Gente Mágica interviews ging Johan in gesprek met Jimmy Rogers en archeoloog Francisco Estrada-Belli over de wonderen wereld van de oude Mayabeschaving. Francisco werkt op dit moment aan de Mayastad Holmul op de grens tussen Guatemala en Belize en deed bijzondere ontdekkingen. Bekijk het gesprek op ons Youtube kanaal of beluister het als podcast via Spotify of Itunes.

Bekijk het online gesprek

De LiDAR techniek

LiDAR staat voor Light Detection and Ranging. De LiDAR techniek werd in de jaren 60 van de vorige eeuw ontwikkeld door NASA, maar wordt pas sinds een paar jaar gebruikt voor het onderzoek naar oude beschavingen. Met deze techniek wordt er over het regenwoud gevlogen, met een helikopter, vliegtuig of drone. Een apparaat stuurt lichtpulsen naar beneden. Hierdoor wordt er een digitale scan van het oppervlak gemaakt en kan men als het ware ‘zien’ wat zich onder het regenwoud bevindt. Met de LiDAR krijg je weliswaar een futuristische 3-D scan van de enorme steden die door het ongerepte regenwoud bedekt zijn, maar vervolgens moeten de archeologen nog wel met een kapmes en kompas het oerwoud in om de schatten daadwerkelijk bloot te leggen. Eerder is met dit systeem het tempel complex bij Angkor Wat in het Cambodjaanse regenwoud in kaart gebracht. En nu dus ook, met behulp van National Geographic en Pacunam (een Guatemalteekste organisatie voor het behoud van het Maya erfgoed) het Maya Biosfeer Reservaat in het noorden van Guatemala.

Meer weten over de LiDar techniek bij Tikal? Bekijk dan de video hieronder

(klik op de afbeelding en de video begint te spelen)

Verbluffende bevindingen in de Petén regio

De resultaten zijn verbluffend. Het Maya Biosfeerreservaat in het noorden van Guatemala blijkt niet alleen het grootste aaneengeschakelde tropische regenwoud van Midden-Amerika, maar het geldt ook als een culturele schatkamer voor wat betreft de hoogontwikkelde Mayabeschaving. Alleen al bij Tikal zijn meer dan 60.000 bouwwerken geïdentificeerd en men vermoed nu dat er in dit enorme ondoordringbare Guatemalteekse regenwoud tussen de 10 en 15 miljoen mensen moeten hebben gewoond. De oude Mayabeschaving moet dus 10 keer zo groot zijn geweest én veel ouder zijn dan dat men tot enkele jaren geleden voor mogelijk had gehouden.

De Klassieke Maya Periode

De oude Mayabeschaving strekte zich vanuit de Mexicaanse staten Chiapas, Tabasco en het Yucatán Schiereiland via Guatemala en Belize uit naar het zuiden. De zuidgrens werd gemarkeerd door onder meer de Maya stad Copán in Honduras. Volgens de studies was het regenwoud in het noorden van Guatemala zeer waarschijnlijk het centrum van de antieke Mayabeschaving met Tikal als belangrijkste Mayastad van Guatemala. Tikal werd bewoond van ongeveer 400 voor Christus tot 1000 na het begin van onze jaartelling, waarbij het haar bloeiperiode beleefde van 300 tot 800 na Christus. Deze periode wordt door archeologen aangeduid als de Klassieke Maya Periode.

De Pre-klassieke Maya Periode

Lang werd gedacht dat de zogenaamde pre-klassieke Maya periode (van 2000 en 1500 voor Christus tot ongeveer 200 jaar na Christus) een tijd was van jagers en verzamelaars. Gedegen onderzoek en diverse ontdekkingen verklaren echter dat ook in deze periode de Mayabeschaving al enorm ontwikkeld moet zijn geweest. Een voorbeeld hiervan is El Mirador op ongeveer 100 kilometer ten noorden van Tikal. De Amerikaanse archeoloog Richard Hansen doet al meer dan dertig jaar onderzoek naar deze Mayastad, die haar bloeiperiode kende in de zogenaamde preklassieke periode. Ook hier tonen de LiDAR scans aan de stad vele malen complexer en verder ontwikkeld was, dan tot een aantal jaren geleden werd aangenomen. Zo blijkt dat de stad qua omvang groter moet zijn geweest dan het hedendaagse Los Angeles.

Bekijk hieronder El Mirador in 2 minuten

(klik op de afbeelding en de video begint te spelen)

Bijzondere ontdekking door Archeoloog Francisco Estrada-Belli

Eveneens diep in het regenwoud, op de grens met Belize werkt de Guatemalteeks-Italiaanse archeoloog Francisco Estrada-Belli aan de Mayastad Holmul. Hoewel deze stad qua omvang kleiner is dan El Mirador en Tikal, is het zeker dat het gold als een zeer belangrijke stad. Onderzoek wijst namelijk uit dat de stad vanaf 900 voor Christus tot 900 na Christus bewoond is geweest. Hiermee beslaat het zowel de Pre-Klassieke als Klassieke Maya periode en is de stad één van de langst bewoonde Mayasteden. 

In 2013 deed Francisco Estrada-Belli een grote ontdekking. Hij ontdekte een enorme frieze van 2 bij 8 meter in een verborgen piramide bij de stad Holmul. Een frieze is een kunstzinnig reliëf, dat een verhaal of geschiedenis vertelt. Met de ontdekking van deze frieze werd als het ware een gigantische encyclopedie over de Mayacultuur blootgelegd.


Foto bron: Facebook

Meer over deze ontdekking

In onze online serie Gente Mágica interviews ging Johan in gesprek met Jimmy Rogers en archeoloog Francisco Estrada-Belli over de wonderen wereld van de oude Mayabeschaving. Francisco werkt op dit moment aan de Mayastad Holmul op de grens tussen Guatemala en Belize en deed bijzondere ontdekkingen. Bekijk het gesprek op ons Youtube kanaal of beluister het als podcast via Spotify of Itunes.

Bekijk het online gesprek

 

Meer over Maya ontdekkingen

Voor nog meer Maya ontdekkingen is de documentaire reeks 'Lost Treasures of the Maya Snake kings' van National Geographic een aanrader. Momenteel is de reeks te zien op Disney+ .

Tot slot zijn de afleveringen van Expedition Unknown, waarbij Josh Gates de archeoloog Richard Hansen bij El Mirador bezoekt, absolute aanraders. Deze laatste tweedelige serie van Expedition Unknown is te zien via Youtube:

Expedition Unknown deel 1

Expedition Unknown deel 2

Rondreis naar de Mayasteden

Wanneer u geïnteresseerd in deze bijzondere archeologische sites en de Mayacultuur en u zelf een reis wilt maken naar Guatemala, dan helpen wij u graag. Met ons bezoekt u Mayasteden als Tikal met de beste gidsen en ook kunnen we u meenemen naar de afgelegen complexen als El Mirador, Uaxactún en Holmul, waarbij u kennis kunt maken met de archeologen die de geheimen van de Maya’s ontrafelen. Neem gerust contact met ons op voor meer informatie. Bel naar +31 73 610 62 04 of stuur een e-mail naar info@sapapanatravel.nl. We helpen u graag.

Meer over Guatemala